Jak rozpoznać wysokiej i niskiej jakości wycenę nieruchomości? Dziewięć przykładów błędów w operacie szacunkowym i dobrej praktyki wyceny.

Jakiej wycenie można zaufać? A z drugiej strony co może powodować, że wartość nieruchomości będzie błędnie określona?

Zahoroda Wycena Nieruchomości

Po czym poznać dobrą wycenę nieruchomości?

1. Jasno zdefiniowany cel oraz struktura dokumentu

Wysokiej jakości operat rozpoczyna się od precyzyjnie określonego celu wyceny, który determinuje dalszy sposób postępowania rzeczoznawcy. Dokument posiada czytelną, uporządkowaną strukturę m.in. opis nieruchomości, podstawy formalne, analizy, wyliczenia i wnioski. Taka klarowność pozwala odbiorcy z łatwością prześledzić proces wyceny oraz zrozumieć kontekst, w którym została opracowana wartość nieruchomości. Przejrzysty układ ułatwia zrozumienie treści.

2. Wiarygodne i aktualne dane rynkowe

Profesjonalna wycena opiera się na rzetelnie zebranych, aktualnych i zweryfikowanych danych rynkowych, które pochodzą z aktów notarialnych sprzedaży nieruchomości. Rzeczoznawca uzasadnia dobór transakcji porównawczych i przedstawia je w kontekście realnej sytuacji na rynku zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą. To właśnie jakość danych decyduje o wiarygodności końcowego wyniku wyceny. Dokument, który prezentuje transparentny proces pozyskania i oceny danych, budzi zaufanie odbiorcy i minimalizuje ryzyko błędu. Rzetelne dane to wiarygodna wartość.

3. Spójna metodyka i uzasadnienie sposobu wyceny

Dobry operat jasno przedstawia zastosowaną metodologię, jej uzasadnienie oraz sposób dopasowania do specyfiki danej nieruchomości. Rzeczoznawca wyjaśnia, dlaczego wybrał konkretne podejście i metodę oraz jakich odkryć dokonał podczas obiektywizacji lokalnego rynku nieruchomości. Spójność metodologiczna świadczy o profesjonalizmie, a szczegółowe uzasadnienie pozwala ocenić, czy wycena została przygotowana zgodnie z przepisami prawa i najwyższymi standardami wyceny. Uzasadniona metodyka wzbudza zaufanie do wyniku wyceny.

4. Szczegółowa analiza nieruchomości oraz rynku

Operat zawiera kompleksowy opis nieruchomości wraz z analizą jej położenia, warunków otoczenia i czynników wpływających na wartość. Rzeczoznawca zestawia cechy nieruchomości z realiami rynku lokalnego, aby precyzyjnie określić jej pozycję rynkową. Analiza szczegółów tworzy pełny obraz wartości. Im wnikliwsza i bardziej obiektywna analiza, tym bardziej adekwatny jest wynik wyceny, a odbiorca otrzymuje dokument, który można traktować jako wiarygodną podstawę decyzji finansowych. Dobry operat szacunkowy stanowi kompedium wiedzy o nieruchomości.

5. Logiczne wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy

Operat szacunkowy finalizuje jednoznaczne określenie wartości nieruchomości oraz podsumowanie i uzasadnienie wyniku wyceny. Dokument prezentuje logiczne powiązanie między analizami, metodologią i wynikiem końcowym, co pozwala odbiorcy ocenić poprawność i kompletność wyceny. Czytelnie zaprezentowana wartość, osadzona w rzetelnych analizach, to klucz do zaufania do dokumentu oraz bezpieczeństwa decyzji finansowych. Czy właśnie tego oczekujesz?

Błędy w operatach szacunkowych

1. Niekompletna analiza rynku

Ten najważniejszy etap wyceny nieruchomości wymaga specjalistycznej wiedzy i zrozumienia związków przyczynowo – skutkowych, które zachodzą na lokalnym rynku. Nieszczegółowa analiza może nie zawierać między innymi zależności popytowo - podażowych, dynamiki zmian lub preferencji kupujących. Zdarza się, że ceny transakcyjne oraz warunki dokonania transakcji nie podlegają ocenie, a co ważne do wyceny mogą być wybrane tylko te transakcje, które spełniają definicję transakcji rynkowych. Wymienione czynności mają bezpośredni wpływ na wybór podejścia, metody i techniki szacowania, która zmierza do określenia wartości nieruchomości.

2. Błędy w wyborze nieruchomości podobnych

Wynikiem przeprowadzonej analizy rynku jest wybór nieruchomości podobnych, które stanowią zbiór będący podstawą wyceny w podejściu porównawczym. W tym zakresie błędy mogą dotyczyć wyboru nieporównywalnych transakcji pod względem położenia, stanu prawnego, przeznaczenia, sposobu korzystania lub innych cech wpływających na wartość nieruchomości. Dla zobrazowania - gdy wycenie podlega prawo własności lokalu mieszkalnego o pow. użyt. 30 m2  położonym w bloku z wielkiej płyty w dzielnicy Gdańsk Zaspa to niewłaściwym będzie selekcja transakcji prawem własności lokalu mieszkalnego o pow. 80 mpołożonym w kilkuletnim apartamentowcu na strzeżonym osiedlu w dzielnicy Gdańsk Sródmieście.

3. Brak trendu czasowego

W wielu operatach nie jest uwzględniana zmiana poziomu cen wskutek upływu czasu. To poważny błąd, ponieważ do wyceny wykorzystuje się transakcje, których dokonano nawet 2 lata wcześniej, niekiedy jeszcze wcześniej. Najczęściej ceny ulegają zmianom, zatem rzeczoznawca zobligowany jest przepisami prawa do skorygowania cen transakcyjnych na datę wyceny, tak aby odzwierciedlały aktualny stan rynku. W tym celu stosuje się między innymi modelowanie matematyczne, najlepiej gdy podstawą obliczeń są nieruchomości podobne do wycenianej. Niestety praktyka pokazuje, że na ograniczonym rynku często nie jest to możliwe, wtedy badaniu podlega dany rodzaj nieruchomości w określonym okresie. Pomimo dynamicznej sytuacji na rynku zdarza się, że ten aspekt jest pomijany.

4. Niezachowanie współmierności jednostki porównawczej

Powierzchnie w aktach notarialnych są wątpliwe. Na przykład pojawiają się wskazania dla lokalu mieszkalnego powierzchni użytkowej wraz z powierzchnią pomieszczenia przynależnego lub dla domu jednorodzinnego powierzchni, która jeśli w ogóle została podana, to tak naprawdę nie wiadomo co w sobie zawiera i według jakiej normy została określona. Wnikliwy rzeczoznawca majątkowy w miarę możliwości kontroluje i koryguje jednostkę porównawczą, gdy sytuacja tego wymaga. W zależności od okoliczności może korzystać ze wzorów, które pozwalają na zachowanie współmierności. Jednakowe kryteria dla nieruchomości podobnych i nieruchomości wycenianej.

 

Jak rozpoznać wysokiej i niskiej jakości wycenę nieruchomości? Dziewięć przykładów błędów w operacie szacunkowym i dobrej praktyki wyceny.